DYSLEKSJA

Dysleksja – istotne informacje

Dysleksja rozwojowa to specyficzne trudności w nauce czytania i pisania. Występują one u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym, posiadanej wiedzy oraz umiejętności rozwiązywania problemów, przy odpowiednim poziomie motywacji do nauki.

Podstawowe pojęcia związane z dysleksją rozwojową:

§  dysleksja  –  trudności w czytaniu, mają charakter wybiórczy;

§  dysgrafia –  problemy z opanowaniem poprawnego poziomu graficznego  pisma;

§  dysortografia – trudności w opanowaniu poprawnej formy graficznej pisma, pomimo znajomości zasad ortografii;

§  dyskalkulia – to trudności w dokonywaniu operacji liczbowych;

§  ryzyko dysleksji – objawy nieharmonijnego rozwoju psychoruchowego dziecka.

 

Najczęściej zaburzenia te występują jednocześnie i zazwyczaj stosuje się jeden termin, mówiąc o dysleksji lub o dziecku dyslektycznym, sygnalizując w ten sposób, że ma się na myśli specyficzne trudności w uczeniu się czytania i pisania.

W praktyce wyróżnia się najczęściej dysleksję typu:

§  wzrokowego -  występują zaburzenia percepcji i pamięci wzrokowej, powiązane                 z zaburzeniami koordynacji wzrokowo – ruchowej i wzrokowo – przestrzennej;

§  słuchowego – u podłoża , której występują zaburzenia percepcji słuchowej, pamięci słuchowej, powiązanej z zaburzeniami funkcji językowych;

§  integracyjna – zaburzony jest proces integrowania bodźców napływających 

      z różnych zmysłów;

§  mieszanego – to zarówno zaburzenia percepcji i pamięci słuchowej, jak i percepcji

     i pamięci wzrokowej oraz wyobraźni przestrzennej.

 

Objawy dysleksji

 

Zaburzenia percepcji wzrokowej

     Trudności w:

•  czytaniu - mylenie liter o podobnym kształcie, opuszczanie liter, sylab, wyrazów, częściowe lub całkowite niezrozumienie czytanego tekstu,  pomijanie linii w tekście, wolne tempo czytania;
• pisaniu -  mylenie liter podobnych pod względem graficznym, dodawanie lub opuszczanie liter i sylab przy przepisywaniu, pomijanie znaków przestankowych,  błędy  ortograficzne;
• wypowiadaniu się – ubogi opis obrazka, trudności w wyszukiwaniu braków, różnic i podobieństw;
• rysowaniu – problem z odwzorowaniem figur geometrycznych, cyfr, znaków graficznych, rysunki ubogie.

 

Zaburzenia percepcji słuchowej

Trudności w:

§  czytaniu – mylenie wyrazów o podobnym brzmieniu, opuszczanie liter, sylab, trudności w różnicowaniu głosek o podobnej dźwięczności, skupienie się na technicznej stronie czytania, niewłaściwe stosowanie interpunkcji;

§     wypowiadaniu się – ubogi zasób pojęć, trudności w przyswajaniu nowych wyrazów,

 w komponowaniu wypowiedzi pisemnych i ustnych,  zniekształcanie wyrazów mało znanych, zaburzenia mowy oraz w zapamiętywaniu poleceń.

      Słaba pamięć słuchowa utrudnia  naukę tabliczki mnożenia, wierszy, języków obcych. Następstwem  zaburzenia w funkcjonowaniu analizatora słuchowego i mowy może być opóźnienie rozwoju myślenia słowno-pojęciowego w postaci trudności w rozumowaniu, wnioskowaniu i uogólnianiu na materiale werbalnym.

 

Zaburzenia rozwoju kinestetyczno - ruchowego to:

§  obniżony poziom graficzny prac, niestaranne pismo, wykraczanie poza liniaturę;

§  zaburzenia lateralizacji;

§  trudności w utrzymaniu narzędzia pisania, w malowaniu, powolne ruchy, mało precyzyjne.

 

Ryzyko dysleksji:

 

Symptomy ryzyka dysleksji można dostrzec w poszczególnych etapach rozwoju dziecka. W wieku niemowlęcym i po niemowlęcym dzieci te wykazują opóźnienie                                        w rozwoju mowy i rozwoju ruchowym. Później niż u rówieśników pojawiają się  pierwsze słowa, zdania. Mało zręcznie malują, ubierają się, nie podejmują rysowania. W wieku przedszkolnym występuje  mała sprawność ruchowa całego ciała, mała sprawność rąk, słaba koordynacja wzrokowo-ruchowa, opóźniony rozwój lateralizacji, zaburzony rozwój spostrzegania wzrokowego i pamięci wzrokowej, opóźniony rozwój mowy.

W klasie zerowej dołączają się inne zaburzenia jak, opóźniony rozwój lateralizacji,  orientacji w schemacie ciała i przestrzeni, trudności z rysowaniem figur geometrycznych, szlaczków, przy próbach czytania – przekręcanie wyrazów, przy pisaniu – odzwierciedlanie liter, brzydkie pisanie i rysowanie.

W młodszym wieku szkolnym – utrzymują się i pogłębiają powyższe trudności oraz problem  w zapamiętywaniu wierszy, nazw miesięcy, liter w alfabecie, tabliczki mnożenia, mylenie liter, błędy przy przepisywaniu, trudności w czytaniu, brzydkie pismo i rysunki. Również symptomem charakterystycznym dla dyslektyka jest : nierówna koncentracja uwagi  i wolne tempo pracy.

 

Dekalog dla rodziców dzieci dyslektycznych (wg prof. Marty Bogdanowicz)

NIE

• Nie traktuj dziecka jak chorego, niezdolnego lub leniwego.
• Nie karz, nie wyśmiewaj dziecka w nadziei, że zmobilizujesz je do pracy.
• Nie łudź się, że dziecko „samo z tego wyrośnie”, lub że ktoś je z tego „wyleczy”.
• Nie spodziewaj się, że kłopoty dziecka pozbawionego specjalistycznej pomocy ograniczą się do czytania i pisania i skończą się w młodszych klasach szkoły podstawowej.
• Nie ograniczaj dziecku zajęć pozalekcyjnych, aby miało więcej czasu na naukę, ale i nie zwalniaj go z systematycznych ćwiczeń.

 

TAK

• Staraj się zrozumieć swoje dziecko, jego potrzeby, możliwości i ograniczenia, aby zapobiec trudnościom szkolnym.
• Spróbuj jak najwcześniej zaobserwować trudności dziecka. Skonsultuj się ze specjalistą – psychologiem, pedagogiem, logopedą.

      Aby jak najwcześniej pomóc dziecku:

• zaobserwuj w codziennej pracy z dzieckiem, co najskuteczniej mu pomaga,
• korzystaj z odpowiedniej literatury i fachowej pomocy nauczyciela – terapeuty,
• Bądź życzliwym, cierpliwym przewodnikiem i towarzyszem swego dziecka w jego kłopotach szkolnych.
• Chwal i nagradzaj dziecko nie tyle za efekty jego pracy, ile włożony w nią wysiłek.

 

 

Pomocy terapeutycznej należy poszukiwać:

 

§  w poradni psychologiczno-pedagogicznej,

§  w poradni logopedycznej,

§  u nauczyciela przedszkola i klasy zerowej,

§  u nauczyciela, wychowawcy, pedagoga szkolnego w szkole,

§  w oddziale Polskiego Towarzystwa Dysleksji.